kieuwbogen vrijprepareren  (onderzoek - practicum met verwerkingsvragen)| onderbouw h v | bovenbouw m |

kieuwen vrijprepareren

Vissen ademen met kieuwen. Water stroomt via de mondholte de vis in en stroomt via de kieuwdeksels de vis weer uit. Onder de kieuwdeksels bevinden zich de kieuwen. Tijdens dit practicum worden de kieuwen van een sardine vrijgeprepareerd.

kieuwdeksels

nodig:

prepareerbak (glazen schaal met een dikke laag was er in), prepareernaald, latex handschoenen (hygiëne), schaartje, scalpel (eventueel), pincet (eventueel), glazen staafje (sonde), loep of stereomicroscoop (binoculair), petrischaal gevuld met water, sardine en het werkblad 'kieuwbogen vrijprepareren'

werkwijze:

kieuwdeksels en mondopening

• pak de sardine in de linkerhand
• open de mond van de sardine door de onderkaak naar beneden te bewegen
• de mond gaat dan wijdopen staan
• til met een prepareernaald één van de kieuwdeksels op
• schuif een sonde tussen de kieuwdeksels
• duw de sonde voorzichtig richting mondholte
• totdat de sonde een stukje uit de mondholte steekt

verwerking:

Bestudeer de mond- en kieuwholte van de sardine en probeer te achterhalen hoe de waterstroom door de mond en kieuwholte stroomt als de vis ademt. Op welke plekken wordt zuurstof opgenomen en koolstofdioxide afgegeven?

waterstroom

Geef in de tekeningen op het werkblad 'kieuwbogen vrijprepareren' het volgende aan:
• benoem de onderdelen mondholte, kieuwholte en kieuwdeksels
• geef de waterstroom bij een gesloten mond en geopende kieuwdeksels weer
• geef de waterstroom bij een geopende mond en gesloten kieuwdeksels weer
• geef met pijlen aan op welke plek zuurstof uit het water wordt opgenomen
• geef met pijlen aan op welke plek koostofdioxide aan het water wordt afgegeven.

kieuwdeksels losknippen

kieuwdeksels losknippen

werkwijze:

• op de afbeelding hierboven staan twee rode lijnen (kniplijnen)
• klap de kieuwdeksels met duim en wijsvinger zover mogelijk naar buiten
• knijp niet te hard in de sardine, de huid gaat makkelijk kapot
• knip de kieuwdeksels langs de kniplijnen los van de mondbodem.

kieuwbogen bestuderen

kieuwdeksels naar achter klappen

werkwijze:

• klap het hoofd met de kieuwdeksels zo ver mogelijk naar achteren (zie afbeelding)
• de kieuwbogen zijn nu duidelijk zichtbaar

verwerking:

1.1
5pntBestudeer de kieuwbogen en vul de antwoorden in op het werkblad 'kieuwbogen vrijprepareren'.
  • sardines eten vooral [ plankton ] [ kleine visjes ] [ waterplanten ]
  • dit kan [ niet ] [ wel ] uit de bouw van de mondholte worden afgeleid
  • een sardien heeft [ minder dan 4 ] [ meer dan 4 ] [ 4 ] kieuwbogen
  • elke kieuwboog is met [ meer dan 2 ] [ minder dan 2 ] [ 2 ] punten met andere kieuwbogen verbonden
  • omdat er zoveel mogelijk water langs de kieuwen moet kunnen stromen, zijn de kieuwbogen alleen aan de [ zijkanten ] [ bovenkant en onderkant ] met elkaar verbonden

kieuwboog losknippen

kieuwboog

werkwijze:

• schuif de prepareernaald voorzichtig tussen de kieuwbogen
• til één kieuwboog met behulp van de prepareernaald (eventueel pincet) op
• knip de kieuwboog vlak naast de aanhechting los van de andere kieuwbogen
• leg de losgeknipte kieuwboog in een petrischaal met water

verwerking:

1.2
1pntBeweeg de kieuwboog heen en weer door het water. Geef aan waarom de kieuwboog het best onder water bekeken kan worden. Vul het antwoord in op het werkblad 'kieuwbogen vrijprepareren'.

  • geef aan hoe de vraag gemaakt is: ( ) ( )


• bekijk de kieuwen en de kieuwboog met een loep of stereomicroscoop
• maak hiervan op het werkblad 'kieuwbogen vrijprepareren' een natuurgetrouwe tekening

1.3
2pntVul de onderstaande vragen over kieuwen en kieuwbogen in op het werkblad 'kieuwbogen vrijprepareren.'
  • het oppervlak van een kieuwboog die in het water ligt is [ kleiner dan ] [ groter dan ] [ even groot als ] het oppervlak van een kieuwboog die uit het water is gehaald
  • dit komt omdat de kieuwen op de kieuwboog boven water [ niet ] [ wel ] tegen elkaar aan liggen en onder water vrij rond kunnen zweven

persoonlijke score

history

advertentie

advertentie

© 2017 Leon Dahmen biodoen Den Haag