pijlinktvissen en mossels ontleden  (onderzoek - opdrachtgestuurd practicum)| onderbouw v | bovenbouw m |

mossel

Een mossel is een weekdier en behoort tot de tweekleppigen. Tweekleppigen hebben een schelp die uit twee delen bestaat die scharnierend aan elkaar bevestigd zijn. Mossels kunnen enigszins bewegen door hun voet uit de schelp te steken, vast te grijpen en zich zo een stukje te verplaatsen. De larven van mossels leven als parasieten op de kieuwen van vissen. Mossels komen vaak bij elkaar voor op mosselbanken. Mossels hechten zich bij voorkeur vast op een harde ondergrond.

mossels

Mossels filtreren zeewater dat ze door hun instroomopening aanzuigen op plankton. Door de instroomopening stroomt water in de mantelholte van de mossel. Het binnenstromende water wordt via een microscopisch klein buizenstelsel in de kieuwen weer naar de uitstroomopening geleid. In de kieuwen worden het water gefiltreerd. Voedseldeeltjes worden op een slijmlaagje op de kieuwen vastgehouden en met behulp van trilharen naar de mondopening getransporteerd.

schematische mosselafbeeldingen

In de linker tekening hierboven is de mantel voor een deel weggelaten, in de middelste tekening is een dwarsdoorsnede van de mossel weergegeven en in de rechter tekening is de inhoud van de ingewandenzak te zien.

mossel ontleden

nodig:

gekookte mossel, prepareerbak met waslaag, loep, water, pincet, prepareernaald, scalpel, sonde, eventueel latex handschoenen en een practicumjas en het werkblad 'pijlinktvissen en mossels ontleden'.

werkwijze:

onderdelen van een mossel


Door de mantel van de mossel opzij te klappen kan de mossel binnenstebuiten gekeerd worden. Hierdoor worden de kieuwparen en de voet zichtbaar. Om de kieuwen van de mossel goed te kunnen zien kan de mossel het beste onder water bekeken worden. De voet van de mossel `wijst` naar de mondzijde van de mossel. De mond kan gelokaliseerd worden bij de aanhechting van de dunne, lange mondlappen. Door een sonde via de mond in de slokdarm van de mossel te steken kan de maag gelokaliseerd worden. De maag met het omringende klierweefsel is groendoorschijnend.
• werk in tweetallen
• laat een persoon de practicumhandelingen verrichten
• terwijl de andere persoon het werkblad invult
• leg de mossel in de prepareerbak
• zoek voorzichtig met de prepareernaald naar de twee spieren aan de schelp vastzitten
• knip de spieren door met een spitse schaar
• haal de mossel voorzichtig uit de schelp
• zorg dat geen delen van de mossel achterblijven in de schelp
• leg de mossel met opening naar boven neer in de prepareerbak
• zoek de instroomopening op
• draai de mossel om
• zoek de uitstroomopening op
• maak in het werkblad 'pijlinktvissen en mossels ontleden' schematische tekeningen.

binnenstebuiten gekeerde mossel

Door de mossel binnenstebuiten te keren zijn de ingewanden, voet en kieuwparen goed zichtbaar.
• houd de mossel tussen duim en wijsvinger
• klap de mossel binnenstebuiten
• zorg ervoor dat de mossel niet doormidden breekt
• zoek de voet, mondflappen, kieuwparen en ingewandenzak op
• maak op het werkblad 'pijlinktvissen en mossels ontleden' een schematische tekening
• benoem de onderdelen die zichtbaar zijn bij de mossel.

doorsnede maken

Door een dwarsdoorsnede van de mossel te maken ter hoogte van de voet kan de ingewandenzak nader onderzocht worden
• klap de mossel terug
• snijd de mossel ter hoogte van de voet dwars door
• zorg ervoor dat de mossel niet geplet wordt
• zoek met behulp van een loep in het snijvlak naar onderdelen van de ingewandenzak
• maak op het werkblad 'pijlinktvissen en mossels ontleden' een schematische tekening.


persoonlijke score

history

advertentie

advertentie

© 2017 Leon Dahmen biodoen Den Haag